งานระบาดวิทยา
งานกีฏวิทยา

งานมาตรฐานการรักษา
และชันสูตรโรค

งานสนับสนุนปฏิบัติการ
งานแผนและประเมินผล
งานธุรการ
ประชาสัมพันธ์

ศตม. ที่ 5.2
นครราชสีมา

 

การทดสอบความไวยุงลายบ้านต่อสารเคมีกำจัดแมลง เขต 5 ปี2549
วัตถุประสงค์
  • เพื่อทราบระดับความไวของยุงลายต่อสารเคมี

* กลุ่มไพรีทอยต์ คือ เดลต้าเมทริน เพอร์มิทริน ไซฟูทริน

* กลุ่มออร์กาโนฟอสเฟต คือ มาลาไธออน

วัสดุและ วิธีการการทดสอบ
  • ใช้ชุดทดสอบมาตรฐานขององค์การอนามัยโลก

* Exposure tube ( หลอดทดสอบพลาสติก )

  • กระดาษทดสอบ

* กระดาษทดสอบ

- Deltamethrin 0.05 %

- Permethrin 0.75 %

- Cyfluthrin 0.15 %

- Malathion 5 %

  • ยุงทดสอบ

.* ยุงลายบ้าน Aedes aegypti เพศเมีย

* ใช้ยุง 4 จังหวัด จังหวัดละ 2 เขต คือ เขตเทศบาล และ เขตชนบท รวมทั้งสิ้น 8 พื้นที่

* ให้อาหาร วิตามิน ไซรัป10 %

* ยุงเลี้ยงใน Lab ใช้ F1 - F2

* อายุ 3 - 5 วัน

  • การสัมผัสสารเคมี

- ใช้เวลา 60 นาที

- วางหลอดทดสอบแนวนอน

วิธีการทดสอบ  
  • เก็บลูกน้ำจากท้องที่ พื้นที่ละประมาณ 1,000 ตัว

* จังหวัดนครราชสีมา

- เขตเทศบาล ชุมชนท้าวสุระซอย 3 เทศบาลนครนครราชสีมา

- เขตชนบท บ้านหนองบัวศาลา หมู่ที่ 4 ต.หนองบัวศาลา อ.เมือง จ.นครราชสีมา

* จังหวัดบุรีรัมย์

- เขตเทศบาล ชุมชนหลักเมือง เทศบาลเมืองบุรีรัมย์

- เขตชนบท บ้านโคกระเหย หมู่ที่ 13 ต.ปราสาท อ.บ้านกรวด จ.บุรีรัมย

* จังหวัดสุรินทร์

เขตเทศบาล ชุมชนอนุสรณ์ เทศบาลเมืองสุรินทร์

- เขตชนบท บ้านหนองกง หมู่ที่ 1 ต.นอกเมือง อ.เมือง จ.สุรินทร์

*จังหวัดชัยภูมิ

- เขตเทศบาล ชุมชนโสกน้อย เทศบาลเมืองชัยภูมิ

- เขตชนบท บ้านเล้า หมู่ที่ 7 ต.บ้านเล้า อ.จัตุรัส จ.ชัยภูมิ

  • นำมาเลี้ยงในห้อง Lab ที่อุณหภูมิ 24 องศาเชลเชียส ในถาดพลาสติก ถาดละ 250 ตัว ให้อาหาร หมูเม็ด และอาหารหมา เอโปรรสตับ

สลับกัน จนเป็นตัวโม่ง

  • เก็บตัวโม่งเข้ากรงเลี้ยงยุง ขนาด 15 x15 นิ้ว กรงละ 500 ตัว

ให้อาหาร วิตามินไซรัป 10 % ( วิตามิน 1 ส่วน ผสม น้ำ 9 ส่วน ) ซุบสำลีที่พันไม้ยาว 7 นิ้วเปลี่ยนทุก ๆ 2วัน

  • เมื่อยุงอายุได้ 2 วัน ให้ยุงกินเลือด หนูตะเภา วันละ 1 ชั่วโมง 2 วันติดกัน และ เว้น 2 วัน
  • วางถ้วยดินเผาใส่น้ำให้ยุงวางไข่ 2 วัน นำถ้วยออกและเว้น 2 วัน ให้ยุงกินเลือดอีก ( จะได้ไข่รุ่น F1 )
  • นำไข่ที่ได้ลงแช่น้ำ 3 ชั่วโมง เปลี่ยนถาดใหม ่และให้อาหารหมูเม็ด
  • เมื่อลูกน้ำเปลี่ยนจากระยะ 1 เป็น ระยะ 2 แยกออกให้เหลือถาดละ 250 ตัว ให้อาหารเม็ดรวมกับอาหารหมา เปลี่ยนทุก ๆ 2 วัน
  • เมื่อลูกน้ำป็นตัวโม่ง เก็บเข้ากรงขนาด 8 x 8 นิ้ว กรงละ 300 ตัว ให้อาหาร วิตามินไซรัป 10 %
  • เมื่อยุงอายุ ครบ 3 วัน ทำการทดสอบ

- ดูดยุงใส่ในหลอดทดสอบด้านเลี้ยงยุง หลอดละ 25 ตัว พื้นที่ละ 4 หลอด ต่อสาร และ1หลอด ยุงควบคุม จะได้ยุงทดสอบ 16 หลอดยุงควบคุม 4 หลอด

- เป่ายุงไปด้านสัมผัสสารเคมี แล้ว จับเวลา 60 นาที เมื่อครบ 60 นาที เป่ากลับ นับจำนวนยุงสลบ

- นำไปเลี้ยงในห้องควบคุมอุณหภูมิ 24 องศาเชลเชียส ความชื้นสัมพัทธ์ 80 % เวลา 24 ชั่วโมงนับ นับจำนวนยุงตาย

 

 

ผลการทดสอบ
จังหวัด
เขตพื้นที่
สารเคมีทดสอบ
จำนวนยุงทดสอบ

จำนวนยุงทดสอบ

สลบ

จำนวนยุงทดสอบ

ตาย

จำนวนยุง

เปรียบเทียบ

จำนวนยุง

เปรียบเทียบตาย

นครราชสีมา เทศบาล Cyfluthrin 0.15 %
100
93
60
100
0
Deltamethrin 0.05 %
100
100
82
100
0
Permethrin 0.75 %
100
14
9
100
0
Malathion 5 %
100
0
69
100
0
ชนบท Cyfluthrin 0.15 %
100
93
54
100
0
Deltamethrin 0.05 %
100
88
16
100
0
Permethrin 0.75 %
100
11
10
100
0
Malathion 5 %
100
0
97
100
0
บุรีรัมย์ เทศบาล Cyfluthrin 0.15 %
100
100
86
100
0
Deltamethrin 0.05 %
100
100
93
100
0
Permethrin 0.75 %
100
33
13
100
0
Malathion 5 %
100
13
94
100
0
ชนบท Cyfluthrin 0.15 %
100
100
83
100
0
Deltamethrin 0.05 %
100
98
90
100
0
Permethrin 0.75 %
100
48
27
100
0
Malathion 5 %
100
27
100
100
0
สุรินทร์ เทศบาล Cyfluthrin 0.15 %
100
100
97
100
0
Deltamethrin 0.05 %
100
100
100
100
0
Permethrin 0.75 %
100
32
67
100
0
Malathion 5 %
100
17
70
100
0
ชนบท Cyfluthrin 0.15 %
100
100
99
100
0
Deltamethrin 0.05 %
100
100
99
100
0
Permethrin 0.75 %
100
43
48
100
0
Malathion 5 %
100
6
78
100
0
ชัยภูมิ เทศบาล Cyfluthrin 0.15 %
100
100
98
100
0
Deltamethrin 0.05 %
100
100
96
100
0
Permethrin 0.75 %
50
50
59
100
0
Malathion 5 %
0
0
21
100
0
ชนบท Cyfluthrin 0.15 %
100
100
100
100
0
Deltamethrin 0.05 %
100
93
93
100
0
Permethrin 0.75 %
70
70
78
100
0
Malathion 5 %
0
0
38
100
0