การควบคุมลูกน้ำยุงลายโดยใช้สารสกัดชีวภาพในความเข้มข้นต่างกัน
Bioextract testing for Aedes Lavae Control in difference concentration
     
  ธวัลรัตน์ แดงหาญ วทม.บริหารสาธารณสุข Tawulrat Daengharn M.sc (Health Admimistration)
  อภิรัตน์ โสกำปัง สค.ม(สังคมศาสตร์การแพทย์ฯ) Apirat Sokampang M.A (Medical and Health Social Science)
  ดอกรัก ฤทธ์จีน ประกาศนียบัตรพนักงานอนามัย Dokrak Rithjeen Cert.In Senior Health Worker
  ม้วน พยัคศรี วทบ.(สุขศึกษา) Moun Payaksri Bs.C (Health Education)
  สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 5 นครราชสีมา   The office of Diseases Prevention and control 5
    Nakhonratchasima province
บทคัดย่อ
ที่มา การควบคุมลูกน้ำยุงลายมีหลายวิธี คือ วิธีทางกายภาพ ชีวภาพ และการใช้สารเคมี นอกจากนั้นยังมีการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น ได้แก่ การใช้ปูนแดง มะกรูด และสมุนไพรต่าง ๆ จาการนิเทศติดตามงานป้องกันควบคุมไข้เลือดออกในพื้นที่ พบว่า ชาวบ้านที่ตำบลหนองม่วง อำเภอ บรบือ จังหวัดมหาสารคาม มีการใช้สารสกัดชีวภาพ ซึ่งหมักด้วยสะเดา ขี้เหล็ก ตะไคร้หอม ข่า บรเพ็ด และหัวเชื้อน้ำตาล ผู้วิจัยจึงมีความสนใจที่จะศึกษาประสิทธิผลการควบคุมลูกน้ำยุงลายของสารสกัดชีวภาพดังกล่าวเพื่อเป็นข้อมูลในการเลือกวิธีการควบคุมลูกน้ำยุงลายได้อย่างมีประสิทธิ ภาพยิ่งขึ้น
วิธีการวิจัย เป็นการวิจัยเชิงทดลอง เพื่อศึกษาประสิทธิผลของสารสกัดชีวภาพในระดับความเข้มข้น 15, 20,30,40, 50 CC ต่อน้ำ 100 ลิตร และความเข้มข้น 100% เปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุม โดยทำการศึกษาในแต่ละระดับความเข้มข้น 5 ซ้ำ ในซ้ำหนึ่ง ๆ ใช้ลูกน้ำยุงลายระยะที่ 1-4 จำนวน 20 ตัวแล้วทำการบันทึกความเปลี่ยนแปลงเมื่อครบ 3 ,6 ,12, 24 และ 48 ชั่วโมง และศึกษาประสิทธิผลในการฟักไข่ยุงลายและการเจริญเติบโตของลูกน้ำที่ฟักจากไข่ยุง ลายที่นำมาทดลองในน้ำสกัดชีวภาพที่มีความเข้มข้นเช่นเดียวกับที่ศึกษากับลูกน้ำ และทำการบันทึกการเปลี่ยน แปลง ใน 3-24 ชั่วโมง และดูการเจริญเติบโตทุก 24 ชั่วโมงต่อไปอีก จนสิ้นสุดระยะการเป็นลูกน้ำ เปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุมซึ่งใช้น้ำฝนธรรมดา
ผลการศึกษา สารสกัดชีวภาพในทุกความเข้มข้นมีระดับค่า PH = 7.2 ซึ่งอยู่ในระดับค่า PH ที่ยุงชอบวางไข่ คือ ค่า PH = 6-12 การทดลองกับลูกน้ำ พบว่า สารสกัดชีวภาพทุกระดับความเข้มข้นที่ศึกษา (15-50 CC./ต่อน้ำ 100 ลิตร) ไม่มีความไวต่อการฆ่าลูกน้ำยุงลาย และไม่แตกต่างจากกลุ่มควบคุมซึ่งเป็นน้ำฝนธรรมดา ยกเว้นในระดับความเข้มข้น 100% เมื่อทำการศึกษาการฟักไข่ยุงลายในน้ำผสมสารสกัดชีวภาพที่มีระดับความเข้มข้นเดียวกัน เปรียบ เทียบกับกลุ่มควบคุม พบว่า ทุกระดับความเข้มข้นที่ศึกษา (15-50 CC./ต่อน้ำ 100 ลิตร) ใน 3 ชั่วโมงแรกไข่สามารถฟักเป็นตัวได้ไม่แตกต่างจากกลุ่มควบคุม ยกเว้นในระดับความเข้มข้น 100% และเมื่อสังเกตการเปลี่ยนแปลงทุก 24 ชั่วโมง พบว่า ลูกน้ำที่ออกจากไข่ที่ฟักในน้ำผสมสารสกัดชีวภาพในระดับความเข้มข้น 40-50 มีความแข็งแรง และโตเร็วกว่าในกลุ่มควบคุม และพบว่ามีการเปลี่ยนเป็นระยะตัวโมง ภายใน 6 วัน ซึ่งเร็วกว่ากลุ่มที่อยู่ในระดับความเข้มข้นอื่น และกลุ่มควบคุม เมื่อทำการศึกษาต่อโดยแยกเป็น 2 กลุ่ม คือกลุ่มที่ไม่ให้อาหาร และให้อาหาร พบว่า ลูกน้ำในกลุ่มที่ไม่ให้อาหารที่อยู่ในระดับความเข้มข้น 15 CC มีการเจริญเติบโตไม่แตกต่างจากกลุ่ม Control และในกลุ่มที่อยู่ในระดับความเข้มข้น 20-30 CC จะตายหมดเมื่ออายุ 14 วัน ขณะที่เป็นลูกน้ำระยะที่ 3 กลุ่มที่อยู่ในระดับความเข้มข้น 40-50 CC จะตายในระยะที่ 4 โดยในกลุ่ม 40 CC ตายหมดเมื่ออายุ 16 วัน และ 50 CC ตายหมดเมื่ออายุ 19 วัน ซึ่งยาวกว่าปกติ ในกลุ่มที่ให้อาหารและอยู่ในระดับความเข้มข้น 20-50 CC จะสามารถลอกคราบเป็นตัวยุงได้ร้อยละ 100 เมื่ออายุ 8-10 วัน โดยกลุ่มที่อยู่ในระดับ ความเข้มข้น 40-50 CC เป็นตัวยุงเร็วกว่ากลุ่มอื่น จึงสรุป สารสกัดชีวภาพนี้ไม่มีความไวในการฆ่าลูกน้ำยุงลาย แต่สามารถลดประชากรยุงลายได้ในระดับหนึ่ง
Keyword : Dengue, Bioextract, Lavar Control

จำนวนผู้เข้าชม free web counters คน